Η θαλάσσια πανίδα των Βορείων Σποράδων είναι πολύ πλούσια σε είδη. Όμως οι θαλάσσιες περιοχές εδώ, όπως και σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, είναι - συγκριτικά με άλλες θάλασσες - φτωχές σε θρεπτικά συστατικά (αυτός είναι και ο λόγος που είναι τόσο διαυγείς) και δεν μπορούν να συντηρήσουν παρά μόνο λίγους εκπροσώπους από το κάθε είδος. Με μάσκα και αναπνευστήρα μπορείτε να εξερευνήσετε αυτόν τον παράξενο και θαυμαστό κόσμο, που έχει προσαρμοστεί με τον καλύτερο τρόπο στις διαφορετικές συνθήκες του βυθού.

Σε αμμώδεις βυθούς συχνάζουν δράκαινες (Trachinus spec), ψάρι με δηλητηριώδη αγκάθια που κρύβεται μέσα στην άμμο, όπως και ο λύχνος (Uranoscopus scaber), ένα ψάρι με μάλλον αστεία όψη. Εδώ ζουν επίσης γαλέοι (Mustelus vulgaris), σαλάχια (Raja spec), τρυγόνες (Dasyatis pastinaca), και σαλάχια-"κουκουβάγιες" (Gymnura altavela).
Διάφορα είδη μπαρμπουνιών (Mullus barbatus, Mullus surmuletus), η γλώσσα (Bothus podas podas) και το καπόνι (Trigloporus lastoviza), είναι μερικοί ακόμα από τους πολυάριθμους κατοίκους αυτού του βιότοπου. Από τα μαλάκια που ζουν στη θάλασσα ξεχωρίζει η εντυπωσιακή πίνα (Pinna uobilis), που το μέγεθος του κελύφους της μπορεί να ξεπεράσει τα 80 εκατοστά. Για σπίτι της προτιμά τις ποσειδωνίες, όπου με τη μύτη του οστράκου της μπορεί και καρφώνεται μες την άμμο.
Σε λασπώδεις βυθούς ζει η πεσκανδρίτσα ή βατραχόψαρο (Lophius piscatorius), που μισοχώνεται μες τη λάσπη και στήνει καρτέρι. Στο μπροστινό μέρος του κεφαλιού έχει μια μακριά και ευκίνητη κεραία με κάτι που μοιάζει με δόλωμα στην άκρη της, που τη χρησιμοποιεί σαν καλάμι ψαρέματος για να προσελκύει τη λεία της μπροστά στο τεράστιο στόμα της και να την καταβροχθίζει αστραπιαία.
Εδώ ζουν επίσης και πολλά είδη αστακών και καραβίδων.
Ένας κόσμος πλούσιος σε χρώματα και σχήματα φιλοξενείται στα βράχια του βυθού της θαλάσσιας περιοχής των Βορείων Σποράδων. Εδώ ζει η σμέρνα (Muraena helena), που το δάγκωμά της είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο, και ο ροφός (Serranus gigans). Τα χταπόδια (Octopus vulgaris), που μπορεί να φτάνουν μέχρι και δέκα κιλά βάρος και ένα μέτρο μήκος, προτιμούν περισσότερο βραχώδεις βυθούς αλλά θα τα βρείτε και σε βυθούς με άμμο ή φύκια.
Κοπάδια από καλόγριες (Chromis chromis) κολυμπούν στα νερά κοντά στις βραχώδεις ακτές μαζί με πολλά άλλα είδη που μοιράζονται τον ίδιο βιότοπο. Ανάμεσα τους, ο σπάρος (Sparisoma cretense), οι γωβιοί (Gobius spec), οι σαλιάρες (Parablennius spec), η γόπα (Boops boops), που στην Αλόννησο εκτιμάται ιδιαίτερα ως μεζές, και η σκορπίνα (Scorpaena scrofa), με αγκάθια δηλητηριώδη που το τσίμπημα τους είναι ιδιαίτερα επώδυνο.
Στην ανοιχτή θάλασσα ζουν τόνοι, που καταφτάνουν στη Μεσόγειο την άνοιξη σε μεγάλα κοπάδια. Οι ψαράδες της Αλοννήσου κάνουν κάθε χρόνο εξορμήσεις στη Χαλκιδική για να ψαρέψουν τόνους. Στα παραγάδια τους πιάνονται και ξιφίες (Xiphias gladius) που και αυτοί έρχονται από τον Ατλαντικό στη Μεσόγειο για να αναπαραχθούν. Στα ανοιχτά και βαθιά νερά κυκλοφορούν και καρχαρίες, όπως οι Odontapsis ferox, Carcharodon carcharias και Lamna cornubica, είδη και τα τρία επικίνδυνα για τον άνθρωπο.

Δελφίνια

Πολλές φορές θα δείτε δελφίνια στις θαλάσσιες εξορμήσεις σας στα νερά ανοιχτά των Βορείων Σποράδων. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για ζωνοδέλφινα (Stenella coeruleoalba) που διασκεδάζουν να παίζουν με τα κύματα που αφήνουν πίσω τους τα πλοία. Λιγότερο συχνά θα συναντήσετε ρινοδέλφινα (Tursiops truncatus) ή το κοινό δελφίνι (Delphinus delphis).
Στη μυθολογία των αρχαίων τα δελφίνια παρουσιάζονται ως ιερά ζώα: σύμφωνα με ένα μύθο τα δελφίνια έσωσαν το μουσικό Αρίωνα από πνιγμό. Σήμερα είναι τα ίδια τα δελφίνια που έχουν ανάγκη σωτηρίας. Έξω από τα όρια του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος γι' αυτά τα χαριτωμένα ζώα να παγιδευτούν σε συρόμενα δίχτυα και να βρουν φρικτό θάνατο. Το ίδιο και περισσότερο απειλούνται και από τη θαλάσσια ρύπανση και από επιδημίες που κατά πάσα πιθανότητα συνδέονται με τις τοξικές ουσίες που απελευθερώνονται στο περιβάλλον. Το 1991 περίπου 1.000 δελφίνια στη Μεσόγειο εξοντώθηκαν από τον ιό Morbili μαζί με εκατοντάδες φώκιες στη Βόρειο Θάλασσα που έπεσαν θύματα του ίδιου ιού.
Εκτός από τα δελφίνια, στην περιοχή του Αιγαίου εμφανίζονται και άλλα θαλάσσια κήτη, μικρά ή μεγάλα. Με λίγη τύχη μπορεί να διακρίνετε από μακριά κάποιο μικρό κοπάδι από φάλαινες. Είδη κητωδών που συχνάζουν στα νερά της Μεσογείου είναι τα παρακάτω (δίνεται και το μήκος ενήλικου ζώου):
Δελφινοφάλαινα (Ziphius cavirostris), μέχρι 9 μ.
Φυσητήρας (Physeter catodon), μέχρι 25 μ.
Περαστικοί ή τυχαίοι επισκέπτες των νερών της Μεσογείου είναι:
Στακτοδέλφινο (Grampus griseus), μέχρι 4 μ.
Μαυροδέλφινο (Globicephala melas), μέχρι 6 μ.
Όρκα (Orcinus orca), μέχρι 9 μ.
Πτεροφάλαινα (Balaenoptera physalus), μέχρι 25 μ.

Το ζωνοδέλφινο (Stenella coeruleoalba)

Εμφάνιση: Λυγερόκορμο, με στενό και μακρύ ρύγχος. Το σχήμα του σώματος μοιάζει με αυτό του κοινού δελφινιού (Delphinus delphis). Μαύρη ράχη και άσπρη κοιλιά. Δύο ευδιάκριτες μαύρες ή μπλε λωρίδες ξεκινούν από τα μάτια και διατρέχουν τα πλαϊνά του σώματος μέχρι την άκρη του κορμού.
Μήκος: Μέχρι 2,5 μ.
Βάρος: Μέχρι 70 περίπου κιλά
Βιότοπος: Θερμά, υποτροπικά και τροπικά νερά, βόρεια μέχρι τις ακτές της Αγγλίας, συναντάται σε ολόκληρη τη Μεσόγειο
Τροφή: Ψάρια και άλλα ζώα της θάλασσας
Τρόπος ζωής: Λίγα πράγματα είναι γνωστά. Ζούν μαζί σε μικρές ομάδες και συχνά τα βλέπει κανείς μαζί με άλλα είδη δελφινιών
Απειλές: Πνιγμός σε συρόμενα δίχτυα ή άχρηστα δίχτυα που έχουν πεταχτεί στη θάλασσα. Μερικοί ψαράδες σκοτώνουν τα δελφίνια επειδή τους καταστρέφουν τα δίχτυα. Παλιότερα υπήρχε στην Ελλάδα και χρηματική αμοιβή για την εξόντωση δελφινιών. Απειλούνται ιδιαιτέρως και από τη ρύπανση της θάλασσας.

Βιβλιογραφία
Βόρειες Σποράδες - Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο (Gerald Hau-Claus Peter Hutter)