Ο σβέλτος μαυροπετρίτης (Falco eleonorae) είναι από τα πιο αξιοσημείωτα είδη πουλιών που θα συναντήσετε στα νησιά. Οι μαυροπετρίτες φωλιάζουν στα βράχια των ακτών και η διαπεραστική τους κραυγή ακούγεται από μακριά. Δεν είναι σπάνιο το θέαμα μέχρι και τριάντα γερακιών μαζί, καθώς συνηθίζουν να κυνηγούν ομαδικά, σε κοπάδια.
Το σπανιότερο από τα αρπακτικά πουλιά που φωλιάζει ακόμα στις βραχώδεις ακτές των Βορείων Σποράδων είναι ο σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus). Στη μορφή και στο σχήμα θυμίζει μεγάλο γεράκι και, αν ανήκετε στους τυχερούς, ίσως μπορέσετε να απολαύσετε το εντυπωσιακό θέαμα ενός σπιζαετου που κυνηγά κουνέλια.
Σπιζαετοί εντοπίστηκαν στην περιοχή του Πάρκου κυρίως στα νησιά Πιπέρι και Γιούρα. Ακόμα, στο Πάρκο μπορεί να συναντήσετε γερακίνες (Buteo buteo) και βραχοκιρκίνεζα (Falco tinnunculus).


Διπλοσάινα (Accipiter gentilis), ξεφτέρια (Accipiter nisus) και δενδρογέρακα (Falco subbuteo) περνούν πού και πού από τη μακία για να κυνηγήσουν μικρά πουλιά και μπορεί να δείτε κάποιο από αυτά σε μια από τις βόλτες σας. Στην κοινωνία των πουλιών των Σποράδων ανήκει και ο φιδαετός (Cireaetus gallicus). Αυτός έχει ένα στρογγυλό κεφάλι που θυμίζει κουκουβάγια και, όπως λέει και το όνομα του, ειδικεύεται στη σύλληψη φιδιών, που τα αρπάζει με τα κοφτερά του νύχια. Ο φιδαετός είναι αποδημητικό πουλί που ξεχειμωνιάζει στη δυτική και βορειοανατολική Αφρική. Ο σπάνιος πετρίτης (Falco peregrinus) φωλιάζει στις απόκρημνες ακτές των νησιών. Νυχτοπούλια που συναντά κανείς στην περιοχή των Βορείων Σποράδων είναι η κουκουβάγια (Athene noclua) και ο γκιώνης (Otus scops), που η χαρακτηριστική τους φωνή γεμίζει τα ανοιξιάτικα σούρουπα.

Ο μαυροπετρίτης (Falco eleonorae)

Εμφάνιση: Λεπτότερος από τον πετρίτη
Χρωματισμός: Ποικίλλει από ανοιχτόχρωμο μέχρι σκούρο, με πολλά ενδιάμε¬σα στάδια. Σπάνια θα δείτε δύο πουλιά πανομοιότυπα. Στην ανοιχτόχρωμη φάση τους μοιάζουν με το δενδρογέρακο (Falco subbuteo), με τη διαφορά ότι η ράχη τους πλησιάζει περισσότερο προς το καφε-γκρίζο και η κοιλιά τους προς το καφέ της σκουριάς. Στη σκούρα φάση τους το χρώμα τους είναι καφέ προς μαύρο και μοιάζει με το αρσενικό μαυροκιρκίνεζο (Falco vespertinus), όμως τα πόδια είναι κίτρινα.
Μήκος: 38 εκατοστά
Βιότοπος: Συχνάζει σε βραχονησίδες, ενώ οι βραχώδεις ακτές είναι ο τόπος όπου κλωσσάει τα αυγά του.
Αναπαραγωγή: Προς το τέλος του καλοκαιριού, όταν ξεκινά η αποδημητική περίοδος. Τότε κυνηγούν κυρίως μικρά περαστικά πουλιά, με τα οποία ταΐζουν τα μικρά τους.
Διαχειμάζουν: Στη Μαγαδασκάρη
Τροφή: Μικρά πουλιά, έντομα, που τα κυνηγούν είτε κοντά στην ακτή
είτε πάνω από την ανοικτή θάλασσα.

Πουλιά στη μακία, στα φρύγανα και στα χωράφια

Έχει εξακριβωθεί η παρουσία των ακόλουθων ειδών που κάνουν εδώ τις φωλιές τους: αετομάχος (Lanius colluno), κοκκινοκεφαλάς (Lanius senator), κουφαηδόνι (Cercotrichas galactotes), αηδόνι (Luscinia megarhynchos), ωχροστριτσίδα (Hippolais pallida), σταχτομυγοχάφτης (Muscicapa striata).
Ιδιαίτερα για τα διάφορα είδη σούλες οι θαμνότοποι και τα φρύγανα αποτελούν τον ιδεώδη βιότοπο. Τα ακόλουθα είδη έχει διαπιστωθεί ότι φωλιάζουν εδώ: σταφιδοτσιροβάκος (Sylvia atricapilla), δεντροτσιροβάκος (Sylvia hortensis), θαμνοτσιροβάκος (Sylvia communis), μαυροτσιροβάκος (Sylvia melanocephala), κοκκινοτσιροβάκος (Sylvia cantillans) και μουστακοτσιροβάκος (Sylvia rueppelli).
Ο βουνοφυλλοσκόπος (Phyloscopus bonelli), η μικρογαλιάντρα (Calandrella brachydactyla), ο κατσουλιέρης (Galerida cristata) και η γιδοβυζάστρα (Caprimulgus europeus) βρίσκουν το περιβάλλον που τους ταιριάζει σε εκτάσεις ανοιχτές με αραιή βλάστηση. Άλλα είδη πουλιών που φωλιάζουν εδώ είναι η σταχτοκουρουνα (Corvus corone conix), ο αμπελουργός (Emberiza melanocephala), το σιρλοτσίχλονο (Embenza cirlus), η ασπροκωλίνα (Oenanthe hispanica), ο σπιτοσπουργίτης (Passer domesticus) και ο δεντροσπουργίτης (Passer hispaniolensis).
Στα πευκοδάση ζει και η ελατοπαπαδίτσα (Parus ater). Τις καμπίσιες λιβαδοπέρδικες (Perdix perdix) και τους φασιανούς (Phasianus colchicus), πουλιά που αποτελούν δημοφιλή στόχο για τους κυνηγούς, τα έφεραν εδώ οι δασικές αρχές.
Πουλιά των βράχων και των απόκρημνων ακτών

Εκτός από τους μαυροπετρίτες, ανάμεσα στα πουλιά που ζουν στους βράχους και στις απόκρημνες ακτές είναι και η μαυροσταχτάρα (Apus apus), η βουνοσταχτάρα (Apus melba), ο γαλαζοκότσυφας (Monticola solitarius), όπως και ο βραχοτσοπανάκος (Sitta neumayer), το πετροχελίδονο (Ptyono-progne rupestris), το δενδροχελίδονο (Cirundo daurica) και ο μεγαλοπρεπής κόρακας (Corvus corax) με τη χαρακτηριστική βαθιά κραυγή του.
Θαλασσοπούλια

Πολύ ενδιαφέρουσα είναι στις Βόρειες Σποράδες η παρουσία του σπάνιου αιγαιόγλαρου (Larus audouinii), που φωλιάζει και αναπαράγεται μόνο σε λίγα και συγκεκριμένα σημεία σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Δημιουργεί τις αποικίες του πάνω σε βραχονησίδες, τις οποίες δεν ονομάζουμε εδώ καθώς ο αιγαιόγλαρος είναι προστατευόμενο είδος. Κατά την επίσκεψη σας στο Πάρκο με το καΐκι, οπλιστείτε με υπομονή και προσπαθήστε να παρατηρήσετε με τα κυάλια σας τους αιγαιόγλαρους ενώ πετάνε ή ξεκουράζονται στα βράχια. Ειδικά κατά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου, θα δείτε αιγαιόγλαρους να κάνουν την εμφάνιση τους στα μικρά ψαρολίμανα.
Επάνω στο νερό

Αυτή τη φορά πετύχαμε τη θάλασσα πολύ φουρτουνιασμένη στην εξόρμηση μας με το καΐκι στο Πάρκο. Σαν καρυδότσουφλο χορεύει το καΐκι πάνω στα κύματα και είναι δύσκολο να προσδιορίσουμε με τα κυάλια τα διάφορα είδη πουλιών που πετούν εκεί έξω, συνήθως κοντά στην επιφάνεια του νερού. Διακρίνουμε μυχούς (Puffinus puffinus) να πετούν σε σμήνη πέρα δώθε, σε ένα φαινομενικά άσκοπο πέταγμα. Μοιάζουν με γλάρους σε μίνι-έκδοση, μόνο που το πέταγμα τους είναι πολύ πιο νευρικό. Άλλοτε αρμενίζοντας κι άλλοτε χτυπώντας τα φτερά τους χωρίς να απομακρύνονται πολύ από την επιφάνεια του νερού, μοιάζουν με κομμάντος σε σχηματισμό, που σεργιανάνε από τη μεριά στην άλλη ακολουθώντας την κίνηση των κυμάτων. Χαμηλώνουν πάλι για λίγο ακουμπώντας τη θάλασσα και γρήγορα σηκώνονται ξανά για να πάνε παρακάτω. Οι μυχοί φωλιάζουν σε σπηλιές στα βράχια των ακτών και συχνά θα ακούσετε τις κραυγές τους να έρχονται από κει, δυνατές και διαπεραστικές. Παρόμοια συμπεριφορά στη φωλιά έχει και ο αρτέμης (Colonectris diomedea), που είναι σπανιότερος και κάπως μεγαλύτερος σε μέγεθος. Και αυτό είναι ένα από τα πουλιά που ίσως συναντήσετε καθώς πλέετε με το καΐκι ανάμεσα στα νησιά.
Ένας σπάνιος φτερωτός κάτοικος της θαλάσσιας περιοχής των Βορείων Σποράδων είναι ο πετρίλος (Hydrobates pelagicus). Συχνότερα θα δείτε να πετούν σύριζα στο νερό - ή και να κολυμπούν - κορμοράνοι (Phalacrocorax carbo) και θαλασσοκόρακες (Phalacrocorax aristotelis). Ο θαλασσοκόρακας, που είναι μια "μίνι έκδοση" του κορμοράνου, είναι περισσότερο συνδεδεμένος με τη θάλασσα απ' ότι ο κορμοράνος και κατοικεί σε βραχώδεις ακτές, σε νησιά με απόκρημνους βράχους και σε σπηλιές λαξεμένες από τη θάλασσα. Και τα δύο είδη θα έχετε συχνά την ευκαιρία να τα παρατηρήσετε στην περιοχή του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου.

Αποδημητικά πουλιά

Για ένα μεγάλο αριθμό μικρών πουλιών, οι Βόρειες Σποράδες αποτελούν σημαντικό κρίκο στο διεθνές δίκτυο των σταθμών ανάπαυσης αποδημητικών πουλιών. Εκτός αυτού, κάποια είδη πουλιών έρχονται εδώ για να ξεχειμωνιάσουν. Ανάμεσα σε αυτά συγκαταλέγονται πολλοί δενδροφυλλοσκόποι (Phylloscopus collybita) και θαμνοψάλτες (Prunella modularis). Αλλά δεν είναι μόνο τα μικρά πουλιά που χρησιμοποιούν τα νησιά των Σποράδων ως ενδιάμεσο σταθμό. Μεγάλα πουλιά, όπως ο λευκοτσικνιάς (Egretta garzetta), ο αργυροτσικνιάς (Casmerodius albus), ο κρυπτοτσικνιάς (Ardeola ralloides), ο πορφυροτσικνιάς (Ardea purpurea) και ο μικροτσικνιάς (Ixobrychus minutus), παρατηρούνται συχνά εδώ κατά την αποδημητική περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου. Στους "καθ' οδόν" επισκέπτες ανήκουν και αρπακτικά πουλιά, όπως ο σφηκιάρης (Penis apivorus), ο κραυγαετός (Aquila pomarina) και ο επιβλητικός θαλασσαετός (Haliaeetus albicilla).

Βιβλιογραφία
Βόρειες Σποράδες - Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο (Gerald Hau-Claus Peter Hutter)